Bielsko-Biała, ul. Cieszyńska 367 tel. (33) 498 69 28

Bielsko-Biała, ul. Katowicka 63 tel. (33) 829 00 29

Bystra, ul. Boczna 2 tel. (33) 817 03 26

Gramatyka niemiecka

 

Język niemiecki - gramatyka

Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje dotyczące gramatyki niemieckiej. Informacje te zostały zaczerpnięte z podręczników oraz z dostępnych w internecie stron:


 


    Czas Präsens

    Formy czasu teraźniejszego tworzy się z tematu czasownika i końcówek osobowych:

    • - czasowniki regularne:
      Przykład:
      1. ich mache 1. wir machen
      2. du machst 2. ihr macht
      3. er/sie/es macht 3. sie/Sie machen
    • - czasowniki nieregularne: np.
      l. poj.
      1. ich arbeite mag werde
      2. du arbeitest magst wirst
      3. er arbeitet mag wird


      l. mnoga
      1. wir arbeiten mögen werden
      2. ihr arbeitet mögt wird
      3. sie arbeiten mögen werden
    • - czasowniki, których temat kończy się na " - eln" w 1.os.l.poj. tracą jedno "e" zawarte w temacie, np.:

      trommeln - ich trommle

      basteln - ich bastle

      schaukeln - ich schaukle

      sammeln - ich sammle

    • - przy czasownikach, których temat kończy się na "s", przy 2. os. l. poj., przy dodawaniu końcówki osobowej "st" pomijamy jedno "s":

      lesen - du lies + (s)t - du liest
    • - przy czasownikach, których temat kończy się na "m", "n", "d" lub "t", między temat a końcówkę w 2. i 3.os.l.poj. wstawiamy dodatkowe "e", np.:
      arbeiten du arbeit + e +st du arbeitest
      arbeiten er arbeit + e + t er arbeitet
      widmen du widm + e + st du widmest
      widmen er widm + e + t er widmet



    Czas Präteritum (Imperfekt)

    Präteritum czasowników regularnych tworzymy poprzez dodanie do tematu czasownika spółgłoski "t" oraz końcówki osobowej.
    Przy czasownikach nieregularnych dochodzi do zmiany samogłoski tematycznej, a więc temat czasownika ulega zmianie. W niektórych przypadkach 1. i 3.osoba l.poj. nie otrzymują końcówek osobowych, np.:

    Czasowniki regularne (schwache Verben):

    osoba l.poj. l.mn.
    1.Person ich machte wir machten
    2.Person du machtest ihr machtet
    3.Person er machte sie machten


    fragen, lieben, brauchen, träumen, baden, kaufen, itd.

    Czasowniki nieregularne (starke Verben) :

    osoba l.poj. l.mn.
    1.Person ich gab - wir gaben
    2.Person du gabst ihr gabt
    3.Person er gab sie gaben


    nehmen, werfen, binden, kommen, werden, itd.

    Czasowniki nieregularne, których temat kończy się na "d", "t", "s", "ß" dostają dodatkowo samogłoskę "e" przed końcówką osobową, np.:

    du wurd + e + st


    Czasowniki modalne odmieniają się w czasie Imperfekt jak czasowniki regularne, przy czym przegłos zanika.:

    osoba dürfen sollen wollen können müssen
    1.Person ich durfte ich sollte ich wollte ich konnte ich musste
    2.Person du durftest du solltest du wolltest du konntest du musstest
    3.Person er durfte er sollte er wollte er konnte er musste


    1.Person wir durften wir sollten wir wollten wir konnten wir mussten
    2.Person ihr durftet ihr solltet ihr wolltet ihr konntet ihr musstet
    3.Person sie durften sie sollten sie wollten sie konnten sie mussten

    Uwaga!


    Przy czasowniku modalnym "mögen" w Imperfekcie, oprócz zaniku przegłosu dochodzi również do oboczności spółgłoskowej:

    1. ich mochte 1. wir mochten
    2. du mochtest 2. ihr mochtet
    3. er mochte 3. sie mochten



    Czas Perfekt

    Czas Perfekt jest czasem złożonym ze słówka posiłkowego haben lub sein oraz z imiesłowu Partizip II czasownika właściwego.

    Partizip II czasowników regularnych :
    ge + temat czasownika + t, np.:
    ge + mach + t - gemacht
    Ich habe diese Aufgabe schon zweimal gemacht.

    Partizip II czasowników nieregularnych :
    Trzecia forma czasownika - ge + zmieniony temat + en, np.:
    Er ist vor zwei Stunden nach Hause gegangen.

    Partizip II czasowników mieszanych:
    ge + temat czasownika + en, np.:
    ge + fahr + en - gefahren
    Er mit der Straßenbahn gefahren.

    Perfekt z "haben"

    • - wszystkie czasowniki przechodnie, tzn. takie, które wymagają dopełnienia w bierniku: Ich habe diesen Film schon irgendwann im Kino gesehen.

    • - czasowniki zwrotne (sich + czasownik) :
      Ich habe mich geirrt.
      Sie hat sich au deinen Besuch sehr gefreut.

    • - czasowniki nieosobowe (z "es") :
      Es hat stark geregnet.
      Es hat letztes Jahr kaum geschneit.

    • - czasowniki modalne :
      Wir haben das gewollt.


    Perfekt z "sein"

    • - czasowniki wyrażające ruch, kierunek, zmianę stanu, np.:
      Sie ist in die Schule gegangen.
      Sie ist erst nach Mitternacht eingeschlafen.
      Er ist vor kurzem gestorben.

    • - sein, bleiben, werden, np.:
      Meine Oma ist letztes Jahr 80 geworden.
      Wegen der Krankheit ist sie zu Hause geblieben.
      Er ist zwei Wochen lang krank gewesen.




    Czas Plusquamperfekt

    Podobnie jak czas Perfekt, czas Plusquamperfekt jest również czasem złożonym. Zasada budowania Plusquamperfektu jest taka sama jak Perfektu, z tym, że słówko posiłkowe "haben" lub "sein" stoi w Imperfekcie, a więc przybiera formę "hatte" lub "war", np,:

    Plusquamperfekt z "sein"

    ich war gegangen wir waren gegangen
    du warst gegangen ihr wart gegangen
    er war gegangen sie waren gegangen

    Plusquamperfekt z "haben"

    ich hatte gemacht wir hatten gemacht
    du hattest gemacht ihr hattet gemacht
    er hatte gemacht sie hatten gemacht



    Czas Futur I

    Czas Futur I jest czasem złożonym z odmienionej w odpowiedniej osobie i liczbie formie czasownika "werden" oraz bezokolicznika czasownika znaczeniowego.

    Odmienny jest tylko czasownik "werden", który pełni rolę czasownika posiłkowego.

    1. ich werde aufräumen 1. wir werden aufräumen
    2. du wirst aufräumen 2. ihr werdet aufräumen
    3. er/sie /es wird aufräumen 3. sie/Sie werden aufräumen




    Czas Futur II

    Czas Futur II jest czasem złożonym. Jego budowa jest nieco bardziej skomplikowana:

    • - odmieniony w czasie teraźniejszym, w odpowiedniej osobie i liczbie czasownik posiłkowy "werden"
    • - imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) danego czasownika znaczeniowego
    • - bezokolicznik "haben" lub "sein"(zależy od tego z jakim czasownikiem posiłkowym łączy się dany czasownik znaczeniowy w czasie Perfekt)
    • ich werde gemacht haben wir werden gemacht haben
      du wirst gemacht haben ihr werdet gemacht haben
      er/sie/es wird gemacht haben sie/Sie werden gemacht haben

      ich werde gegangen sein wir werden gegangen sein
      du wirst gegangen sein ihr werdet gegangen sein
      er/sie/es wird gegangen sein sie/Sie werden gegangen sein




      Formy podstawowe czasownika

      backen buk / backte gebacken piec
      befehlen befahl befohlen rozkazać
      beginnen begann begonnen zaczynać
      beißen biss gebissen gryźć
      bewegen bewog bewogen nakłaniać
      biegen bog gebogen giąć
      bieten bot geboten oferować
      binden band gebunden wiązać
      bitten bat gebeten prosić
      blasen blies geblasen dmuchać
      bleiben blieb geblieben zostać
      braten briet gebraten piec / smażyć
      brechen brach gebrochen łamać
      brennen brannte gebrannt palić się
      bringen brachte gebracht przynosić
      denken dachte gedacht myśleć
      dürfen durfte gedurft móc
      empfangen empfing empfangen przyjąć
      empfehlen empfahl empfohlen polecić
      erschrecken erschrak erschrocken przestraszyć się
      essen gegessen jeść
      fahren fuhr gefahren jechać
      fallen fiel gefallen upadać
      fangen fing gefangen chwytać
      finden fand gefunden znajdować
      fliegen flog geflogen latać
      fliehen floh geflohen uciekać
      fließen floss geflossen płynąć
      fressen fraß gefressen pożerać
      frieren fror gefroren marznąć
      geben gab gegeben dawać
      gehen ging gegangen iść
      gewinnen gewann gewonnen wygrać
      gießen goss gegossen lać
      gleiten glitt geglitten sunąć, ślizgać się
      graben grub gegraben kopać
      greifen griff gegriffen chwytać
      haben hatte gehabt mieć
      halten hielt gehalten trzymać
      heben hob gehoben podnieść
      heißen hieß geheißen nazywać się
      helfen half geholfen pomagać
      hängen hing gehangen wisieć
      kennen kannte gekannt znać
      klingen klang geklungen brzmieć
      kommen kam gekommen przychodzić
      können konnte gekonnt móc
      laden lud geladen ładować
      lassen ließ gelassen zostawić
      laufen lief gelaufen biec
      leiden litt gelitten cierpieć
      leihen lieh geliehen pożyczać
      lesen las gelesen czytać
      liegen lag gelegen leżeć
      lügen log gelogen kłamać
      messen maß gemessen mierzyć
      müssen musste gemusst musieć
      mögen mochte gemocht lubić
      nehmen nahm genommen brać
      nennen nannte genannt nazywać
      raten riet geraten radzić
      reiten ritt geritten jeździć konno
      reißen riss gerissen rwać
      rennen rannte gerannt pędzić
      riechen roch gerochen wąchać
      rufen rief gerufen wołać
      schaffen schuf geschaffen stworzyć
      scheiden schied geschieden dzielić
      scheinen schien geschienen świecić
      schieben schob geschoben przesuwać
      schießen schoss geschossen strzelać
      schlafen schlief geschlafen spać
      schlagen schlug geschlagen bić
      schließen schloss geschlossen zamykać
      schmelzen schmolz geschmolzen topnieć
      schneiden schnitt geschnitten ciąć
      schreiben schrieb geschrieben pisać
      schreien schrie geschrien krzyczeć
      schweigen schwieg geschwiegen milczeć
      schwimmen schwamm geschwommen pływać
      sehen sah gesehen widzieć
      sein war gewesen być
      senden sandte gesandt wysyłać
      singen sang gesungen śpiewać
      sitzen saß gesessen siedzieć
      sprechen sprach gesprochen mówić
      springen sprang gesprungen skakać
      stechen stach gestochen kłuć
      stecken stak gesteckt tkwić
      stehen stand gestanden stać
      stehlen stahl gestohlen kraść
      steigen stieg gestiegen wznosić się
      sterben starb gestorben umierać
      stinken stank gestunken śmierdzieć
      streichen strich gestrichen skreślać
      streiten stritt gestritten kłócić się
      tragen trug getragen nieść
      treffen traf getroffen spotykać
      treiben trieb getrieben pędzić
      trinken trank getrunken pić
      tun tat getan czynić
      verderben verdarb verdorben psuć
      vergessen vergaß vergessen zapominać
      verlieren verlor verloren tracić
      wachsen wuchs gewachsen rosnąć
      waschen wusch gewaschen prać / myć
      werden wurde geworden stawać się
      werfen warf geworfen rzucać
      wiegen wog gewogen ważyć
      wissen wusste gewusst wiedzieć
      wollen wollte gewollt chcieć
      ziehen zog gezogen ciągnąć

 
 

 

LOGOWANIE
Platforma on-line

Login:
Hasło:



NEWSLETTER

PATRONAT MEDIALNY

Mapa strony

Akredytacja Kuratorium Oświaty