Bielsko-Biała, ul. Cieszyńska 367 tel. (33) 498 69 28

Bielsko-Biała, ul. Katowicka 63 tel. (33) 829 00 29

Bystra, ul. Boczna 2 tel. (33) 817 03 26

Język czeski

 

Informacje ogólne

 

Czechy  – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Od północnego wschodu graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od południowego wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga.

Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i czeskiej części Śląska.

Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów.

Język czeski najbliżej spokrewniony jest ze słowackim, a w dalszej kolejności również z polskim, kaszubskim oraz łużyckimi. Jest językiem ojczystym dla około 11,5 miliona ludzi, z czego ponad 10 milionów to mieszkańcy Czech. Resztę stanowią przede wszystkim imigranci i ich potomkowie w wielu krajach Europy, obu Ameryk czy Australii. Jest na 73. miejscu wśród najczęściej używanych języków świata.

Podstawy gramatyki języka czeskiego są podobne do języka polskiego. Należy jednak pamiętać, że czeskie słownictwo tylko na podstawowym poziomie jest podobne do polskiego. Niektóre wyrazy polskie mogą mieć dla Czechów znaczenie wulgarne albo też zupełnie inne (np. důvod to nie dowód a powód, původ z kolei oznacza pochodzenie). W niektórych przypadkach czeszczyzna może słusznie wydawać się podobna do staropolszczyzny i współczesnego języka śląskiego. Ponadto w języku czeskim nie brakuje kalk językowych z języka niemieckiego, który kiedyś dominował na terenach dzisiejszych Czech.

 

Ciekawostki

Najważniejsze święta państwowe


Święto Pracy - ‘Svátek práce’ (1 maja)

Dzień Zwycięstwa (8 maja) upamiętniający koniec II wojny światowej.

 Dzień Apostołów Cyryla i Metodego (5 lipca)będący rocznicą przyjęcia przez państwo czeskie chrztu  w 863 r.

Święto Mistrza Jana Husa (6 lipca), upamiętniające męczeńską śmierć czeskiego reformatora religijnego, który w 1415 r. został spalony na stosie.

Święto patrona Czech św. Wacława (28 wrzesień)

Dzień Republiki (28 października) upamiętniający powstanie niepodległego państwa czechosłowackiego w roku 1918.

Dzień Walki o Wolność i Demokrację (17 listopada)upamiętniający dwie studenckie demonstracje:. przeciw władzy komunistycznej.


Święta katolickie


Czesi są społeczeństwem wychowanym w tradycji katolickiej, jednak ich stosunek do Kościoła rzymskokatolickiego na ogół pozostaje niechętny, wynika to z uwarunkowań historycznych. Warto dodać, że Czechy są obecnie jednym z najbardziej zateizowanych krajów na świecie. Mimo to najważniejsze święta katolickie, takie jak: Boże Narodzenie i Wielkanoc są obchodzone uroczyście i zgodnie z tradycją.

Święta Bożego Narodzenia

Przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia trwają już od początku grudnia, 5 grudnia po domach krąży Święty Mikołaj w towarzystwie aniołka i diabełka, przystraja się sklepy i ulice. W Wigilię Czesi odwiedzają groby najbliższych, ozdabiają je wieńcami, gwiazdami betlejemskimi, kwiatami oraz koszyczkami z bożonarodzeniowymi ciasteczkami. Tradycyjną potrawą wigilijną Czechów jest karp podawany z sałatką ziemniaczaną, a na deser zjada się kruche ciasteczka. Tego dnia słucha się kolęd, odziewa szopki bożonarodzeniowe oraz rozdaje prezenty. Okres Bożego Narodzenia kończy się w Święto Trzech Króli – 6 stycznia.

Wielkanoc

Na Wielkanoc zgodnie z tradycją, panowie okładają znajome panie brzozowymi witkami, które przynoszą szczęście; organizuje się wielkanocne jarmarki, gdzie można zakupić wszelkie świąteczne produkty; a w miejscowościach gdzie, tradycja świąt wielkanocnych nie zaginęła, ludzie chodzą do kościoła.


Kuchnia czeska

 

Kuchnia czeska oczywiście kojarzy się nam z knedlikami , ale to nie wszystko. Za podstawowe dania tej kuchni uznany jest gulasz oraz pieczeń z polędwicy w śmietanie. W kuchni tej wykorzystywane są mięsa takie jak wołowina, wieprzowina, drób oraz cielęcina.

 

Zupy

Ważne miejsce w czeskiej kuchni zajmują też zupy na czele z bulionem z mięsa wołowego, wieprzowego, drobiu, cielęciny oraz ryb - kartoflanka (bramboracka), zupa czosnkowa (česnekačku), flaczki (dršťkovou), zupa gulaszowa (gulášovou polévku) oraz zupa fasolowa (fazolová polévka), zupa z soczewicy (čočková) - wszystkie doprawione śmietaną i z zasmażką. Ze słodyczy – gorące sprzedawane na ulicy wafle karlowarskie (karlovarské oplatky), a także racuchy (lívance) i naleśniki (palačinky).

Piwo i wódka

Warto choć spróbować czeskich piw - dvanáctka oraz desítka ( w zależności od ilości słodu) - Pilzner (Prazdroj z Pilzna) i Budvar (z Czeskich Budziejowic).. A do piwka koniecznie ! marynowana z przyprawami kiełbaska (utopenec z cibuli a octem) lub ser pleśniowy, marynowany z papryczkami, czosnkiem i ziołami (nakladany hermelin). Dla koneserów mocniejszych trunków - Becherovka , wódka o unikalnym smaku ziół oraz korzeni . Najlepsza schłodzona z tonikiem

Kuchnia regionalna

Charakterystyczną potrawą typową włąśnie dla Czechów jest golonka, która najczęściej serwowana jest wraz z różnego rodzaju sosami. Jednak prawdziwą furorę oraz raj dla podniebienia powodują sosy śmietanowe, które bezapelacyjnie są najlepszym dodatkiem w czeskiej kuchni. Ponadto kuchnia opisywana w niniejszym tekście cechuje się podawaniem twarogu, który smażony jest wraz z ciastem piwnym. Oczywiście twaróg jest specjalny. Mowa w tym przypadku o ołomunieckiej odmianą tego produktu. Czesi słyną również ze smażenia serów. Inne czeskie regionalne specjały to: praska szynka, pardubicki piernik, ołomuniecki serek (olomoucké tvarůžky), Frgale, czyli duże okrągłe kołacze z powidłami

Potrawy wegetariańskie

A dla wegetarian : Pure z grochu (hrachová kaše), soczewica na kwaśno oraz sosy, smażony kalafior, smażone grzyby (smaženice z hub), knedliki z jajkiem, smażony ser żółty lub ser pleśniowy (hermelin).

 

Miejsca warte odwiedzenia

 

Czechy to nasz sympatyczny południowy sąsiad, którego chętnie odwiedzamy turystycznie z powodu pewnej bliskości nie tylko terytorialnej, ale również kulturowej, wspólnej przeszłości historycznej, a także wyjątkowo korzystnych warunków turystycznych. Bogactwo tras wycieczkowych, rowerowych a także mnogość zabytków sprawia, że warto ten kraj odwiedzić.

 

Praga i Brno


Obowiązkowym miastem na trasie turystycznej wycieczki do Czech jest Praga. Po tym niezwykłym mieście nad Wełtawa trzeba się obowiązkowo przespacerować w nocy. Obowiązkowa jest też wizyta na Hradczanach i Moście Karola - najbardziej znanym w Europie czeskim zabytku. Będąc w Pradze trzeba też zajrzeć na specjalny spektakl światła i muzyki, jakim jest Fontanna Krizikova. Po Pradze warto pojechać do Brna. To miasto znane jest przede wszystkim z historycznych pałaców i gotyckiej katedry. Najatrakcyjniejszym zabytkiem Brna jest Zamek Spilberk, będący dziś siedzibą Muzeum Bremeńskiego. Atrakcyjne są równiez okolice miasta bogate w jaskinie ze słynną Macochą.

 

Inne miasta

 

Po aktywnym spędzeniu czasu w terenie można się udać do miejscowości Cesky Krumlov. To urocze miasteczko zachowało jeszcze gotycką architekturę wąskich przyjemnych uliczek, wiele oryginalnych kamienic, oraz kościoły. Warto zobaczyć też ofertę Centrum Sztuki Egona Schielego i zajrzeć na Festiwal Muzyki Renesansowej. Kolejna miejscowość na liście zwiedzania, to Czeskie Budziejowice z największym powierzchniowo rynkiem w Europie, Hradec Králové z ilością zabytków, która przyprawia o zawrót głowy, Liberec z renesansowym zamkiem i ratuszem, Ołomuniec ze słynną katedrą św. Wacława, klasztorami i Zamkiem Ołomunieckim, następnie 900-letnie Pardubice z kolejnym zamkiem i kościołami, a na koniec Pilzno, gdzie można zakosztować prawdziwego czeskiego piwa i zwiedzić miejski browar.

 

Kultura

Najważniejsze festiwale

 

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlowych Warach (czes. Mezinárodní filmový festival Karlovy Vary) – prestiżowy festiwal filmowy, który odbywa się od 1946 w czeskim uzdrowisku Karlowe Wary. Najlepszy film pokazany w konkursie głównym tej imprezy otrzymuje od międzynarodowego jury nagrodę Kryształowego Globusa.

Gorolski Święto lub Gorol – święto góralskie organizowane corocznie w pierwszy weekend sierpnia przez mniejszość polską w Czechach na Zaolziu, mające charakter festiwalu kulturalno-folklorystycznego. Odbywa się w Jabłonkowie i trwa od piątku do niedzieli. Obecnie obchody święta góralskiego mają miejsce w Lasku Miejskim w Jabłonkowie.

Jabkancová pouť - tradycyjny festyn ludowy, odbywający się każdego listopada w Czeskiej Trzebowej.Główną atrakcją festynu są jabkance - charakterystyczne dla kuchni okolic Czeskiej Trzebowej placki ziemniaczane nadziewane twarogiem. Odbywają się wtedy ich degustacje i sprzedaż. Organizatorem obchodów jest lokalne Towarzystwo Świętej Katarzyny.

Tank Power Show - historyczna, militarna impreza plenerowa organizowana corocznie w maju w miejscowości Přelouč (kraj pardubicki, Czechy).Impreza odbywa się nad odnogą Łaby i jest adresowana do różnych kategorii wiekowych uczestników. Biorą w niej udział grupy rekonstrukcyjne prezentujące sprzęt bojowy, umundurowanie i taktyczne pokazy techniki bojowej, przede wszystkim od II wojny światowej do współczesności.

Bez granic- festiwal odbywający się co roku w Cieszynie i Czeskim Cieszynie narodził się u progu lat 90. XX wieku jako jedna z form działania Solidarności Polsko-Czechosłowackiej. Pomysłodawcami tego przedsięwzięcia byli nieżyjący już czeski filozof Jakub Mátl oraz poeta i dramaturg Jerzy Kronhold. Prezentuje się na nim to co najlepsze i najciekawsze w teatrach z Polski, Czech i Słowacji, natomiast kiedy powstała Grupa Wyszehradzka zaczęły się pojawiać zespoły węgierskie.  Od kilku edycji nurtowi konkursowemu towarzyszy festiwalowy Hyde Park, prezentujący przedstawienia amatorskie lub offowe. Wśród imprez towarzyszących zawsze znajdują się interesujące propozycje jazzowe.

 

 

 

 

 

LOGOWANIE
Platforma on-line

Login:
Hasło:



NEWSLETTER

PATRONAT MEDIALNY

Mapa strony

Akredytacja Kuratorium Oświaty